>>> Tham vấn y khoa: Bác sĩ Đặng Thị Thu Thủy | Thời gian cập nhật mới nhất ngày: 05/09/2025

Hành trình nuôi con bằng sữa mẹ là một trải nghiệm thiêng liêng nhưng cũng đầy những lo lắng, đặc biệt là nỗi sợ mất sữa đột ngột. Chế độ dinh dưỡng của mẹ sau sinh đóng vai trò cực kỳ quan trọng, không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng sữa mà còn tác động trực tiếp đến số lượng sữa. Có những món ăn gây mất sữa mà có thể mẹ vô tình sử dụng hằng ngày.

Chính vì vậy bài viết này sẽ giúp các mẹ "điểm mặt" tất cả những thực phẩm gây mất sữa cần tránh, giải thích rõ nguyên nhân và hướng dẫn cách xử lý nhanh chóng nếu lỡ ăn phải, giúp mẹ an tâm giữ trọn dòng sữa ngọt ngào cho con.

Vì sao có một số thực phẩm lại gây mất sữa?

Để hiểu được các mẹ cần hiểu cơ chế sản xuất sữa mẹ, theo đó đây là một quá trình sinh học kỳ diệu, được điều khiển chính bởi hai loại hormone là Prolactin (kích thích sản xuất sữa) và Oxytocin (kích thích giải phóng sữa).

Một số loại thực phẩm có chứa các hoạt chất đặc biệt có khả năng ức chế quá trình sản sinh hormone Prolactin. Một số khác lại có đặc tính lợi tiểu, gây mất nước cho cơ thể mẹ, từ đó gián tiếp làm giảm sản lượng sữa. Hiểu rõ điều này sẽ giúp mẹ chủ động hơn trong việc lựa chọn thực đơn hằng ngày.

Đâu là những thực phẩm gây mất sữa sau sinh mà mẹ cần lưu ý?

Để có nguồn sữa dồi dào, không bị ảnh hưởng đến sản lượng sữa cho con bú. Dưới đây là danh sách chi tiết các thực phẩm gây mất sữa hay ăn gì gây mất sữa mà các chuyên gia dinh dưỡng và kinh nghiệm dân gian đã tổng hợp lại:

Bảng tóm tắt tổng quan về những thực phẩm gây mất sữa sau sinh

Lá lốt

Lá lốt gây mất sữa bởi lá lốt tác động trực tiếp đến việc tiết hormone prolactin (đóng vai trò chính trong việc sản xuất sữa mẹ), từ đó làm giảm và loãng sữa mẹ đáng kể. 

Bên cạnh đó, lá lốt còn có tính nóng, không tốt cho mẹ sau sinh. Do vậy mẹ nên tránh ăn lá lốt trong khoảng thời gian đang cho con bú mẹ nhé.

Bạc hà

Bạc hà hay tinh dầu bạc hà nếu sử dụng thường xuyên sẽ làm giảm lượng sữa, lâu dần gây mất sữa ở các mẹ sau sinh. Ngoài ra, rau bạc hà còn khiến mùi vị sữa bị thay đổi, có thể làm cho trẻ bỏ bú mẹ. Vì thế các mẹ cũng nên hạn chế dùng các thực phẩm từ bạc hà như trà bạc hà, siro bạc hà, kẹo bạc hà. ⁽¹⁾

Thực phẩm từ bạc hà cũng có thể khiến mẹ bị mất sữa.

Rau mùi tây (Parsley)

Đồ ăn nhiều dầu mỡ

Thức ăn nhiều dầu mỡ như gà rán, hamburger, pizza, khoai tây chiên, mực chiên, hải sản chiên…thường không chứa nhiều giá trị dinh dưỡng có lợi cho mẹ sau sinh. Nếu mẹ ăn quá nhiều các loại đồ ăn này có thể gây mất sữa, bé con chậm tăng cân. Do đó đây là những món ăn gây mất sữa hàng đầu mà các mẹ nên lưu ý hạn chế ăn.

Bắp cải

Bắp cải có tính hàn, ăn vào dễ gây lạnh bụng, đau bụng, ảnh hưởng đến quá trình tiết sữa cho bé bú. Không chỉ vậy, lạm dụng bắp cải còn có thể làm cho mẹ bị mất sữa. Vì vậy, mẹ nên cân nhắc khi thêm thực phẩm này vào chế độ ăn uống. 

Dưa muối, cà muối

Dưa muối, cà muối chứa rất ít dinh dưỡng, mẹ sau sinh ăn nhiều loại thực phẩm này không chỉ bị giảm tiết sữa, mất sữa mà còn dễ bị đau bụng, tiêu chảy. 

Măng (Tươi, khô, chua)

Trong măng chứa Glycoside Cyanide, một độc tố có thể ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe và được cho là có khả năng làm giảm tiết sữa. Mặc dù chất này sẽ bị loại bỏ khi hòa tan trong nước và nấu ở nhiệt độ cao nhưng với các mẹ đang cho con bú thì vẫn nên tránh ăn măng để không ảnh hưởng đến nguồn sữa cho con.

Đồ uống chứa cồn (Bia, rượu)

Những loại đồ uống chứa cồn như bia rượu có thể làm ức chế khả năng tiết sữa, giảm dần lượng sữa và gây mất sữa. Chưa kể, các chất có trong bia rượu có thể theo đường sữa vào cơ thể bé, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của con.

Caffeine (Cà phê, trà đặc)

Trà xanh, cà phê, socola đều là những thực phẩm làm mất sữa mẹ sau sinh vì chứa nhiều caffeine gây mất nước và giảm tiết sữa. Nếu mẹ vẫn muốn dùng thực phẩm chứa caffeine thì nên sử dụng sau khi đã cho con bú và không quá 300mg/ngày. ⁽²⁾

Thực phẩm cay nóng (Tỏi, ớt)

Tỏi, ớt là các loại đồ ăn, gia vị gây mất sữa, bởi vị cay nóng tuy rất bắt vị, ngon miệng nhưng dùng nhiều trong thời gian cho con bú có thể làm mẹ bị táo bón, gián đoạn quá trình tiết sữa và về lâu dài gây ra mất sữa ở mẹ sau sinh. 

Mì tôm

Ăn mì tôm có mất sữa không? Câu trả lời là có thể. Mì tôm thường chứa lúa mạch, chất béo xấu và không có nhiều dinh dưỡng. Ăn nhiều mì tôm có thể gây nóng, giảm lượng sữa và mất sữa ở mẹ đang cho con bú.

Các loại trái cây gây nóng trong 

Những loại trái cây gây mất sữa cụ thể là một số loại trái cây có tính nóng như vải, nhãn, sầu riêng,... nếu ăn nhiều sẽ gây táo bón, mụn nhọt, rôm sảy. Mẹ ăn các loại thực phẩm này cũng dễ giảm tiết sữa, mất sữa. Vì vậy đây cũng là một trong những thực phẩm gây mất sữa sau sinh mẹ nên tránh.

Vải là một trong những loại quả dễ gây mất sữa ở mẹ sau sinh nếu ăn quá nhiều.

Lá dâu tằm

Một số nguyên nhân khác có thể gây mất sữa sau sinh

Bên cạnh những thực phẩm gây mất sữa kể trên, nguồn sữa của mẹ bị suy giảm còn có thể do các nguyên nhân khác như:

• Uống ít nước: Nước chiếm đến 80% trong sữa mẹ, việc uống không đủ nước sẽ làm gián đoạn quá trình sản sinh sữa và dẫn đến mất sữa. Do vậy, sau khi sinh mẹ nên bổ sung đủ 2.5 - 3 lít nước mỗi ngày. 
• Tâm lý căng thẳng, nghỉ ngơi không hợp lý: Mệt mỏi, căng thẳng, trầm cảm sau sinh cộng thêm mất ngủ, không được nghỉ ngơi khiến cho tinh thần, sức khỏe của mẹ không ổn định. Từ đó dễ làm giảm tiết sữa và gây mất sữa. 
• Cho bé bú bình sớm: Nhiều bé được cho bú bình sớm khiến con chán bú mẹ, làm sữa tiết ra không đều và lâu dần khiến cho mẹ bị mất sữa.
• Bé ít bú mẹ: Nếu bé bú mẹ quá ít, cơ thể mẹ tự hiểu rằng trẻ cần ít sữa nên sẽ không tiết ra nhiều sữa, về lâu dài có thể gây mất sữa ở mẹ sau sinh.
• Các bệnh về tuyến vú: Viêm tuyến vú, tắc tia sữa, áp xe vú là những bệnh lý gây tắc nghẽn tuyến sữa và làm mất sữa đột ngột.
• Dùng thuốc điều trị bệnh: Trong thời gian cho con bú, nếu sử dụng các loại thuốc điều trị bệnh, thuốc kháng sinh cũng có thể làm cho mẹ bị mất sữa. 

Những thực phẩm lợi sữa mẹ nên tăng cường

• Móng giò hầm đu đủ xanh, hạt sen: Món ăn “kinh điển” giúp sữa về nhiều, đặc và thơm. Đây là lựa chọn hàng đầu trong thực đơn cho mẹ sau sinh nhiều sữa.
• Các loại rau: Ưu tiên rau ngót, rau đay, mồng tơi, rau khoai lang. Đây là câu trả lời quen thuộc cho câu hỏi ăn gì để nhiều sữa mà lại giúp mẹ nhuận tràng, giải nhiệt.
• Ngũ cốc lợi sữa và các loại hạt: Giải pháp nhanh gọn, tiện lợi cho mẹ bận rộn, cung cấp nguồn dinh dưỡng dồi dào từ yến mạch, các loại đậu, hạnh nhân, óc chó...
• Đồ uống “thần thánh”: Đừng quên uống chè vằng hoặc nước lá đinh lăng để thông tia, lợi sữa. Quan trọng nhất là luôn uống đủ 2.5 - 3 lít nước ấm mỗi ngày.

Lỡ ăn phải thực phẩm gây mất sữa thì phải làm sao?

1. Ngừng ăn ngay: Ngưng sử dụng loại thực phẩm nghi ngờ ngay lập tức.
2. Tăng cường cho bé bú: Cho bé bú trực tiếp liên tục hoặc dùng máy hút sữa 2-3 giờ/lần. Đây là cách kích sữa tự nhiên và hiệu quả nhất để "gửi tín hiệu" cho cơ thể rằng bé cần thêm sữa.
3. Uống nhiều nước ấm: Uống từ 2.5 - 3 lít nước ấm, sữa ấm hoặc các loại trà lợi sữa mỗi ngày để bù nước và kích thích sữa về.
4. Bổ sung thực phẩm lợi sữa: Bổ sung ngay các món ăn lợi sữa vào thực đơn (sẽ được gợi ý ở phần sau).
5. Giữ tinh thần thoải mái: Stress là kẻ thù số một của sữa mẹ. Hãy nghỉ ngơi, thư giãn và tin tưởng vào cơ thể mình.

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tuyệt vời và quý giá dành cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Vì vậy, các mẹ bỉm sữa đừng để những thực phẩm làm mất sữa khiến nguồn dưỡng chất tự nhiên này suy giảm. Ngay hôm nay, hãy loại bỏ các thực phẩm “xấu” này trong chế độ ăn uống mỗi ngày mẹ nhé!

>>> Tài liệu tham khảo:

Kabrita Việt Nam yêu cầu các tác giả phải sử dụng nguồn dữ liệu gốc để hỗ trợ cho bài viết của mình. Những nguồn này bao gồm: các báo cáo chuyên đề, dữ liệu từ cơ quan chính phủ, các bài viết gốc, và các cuộc phỏng vấn với y bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng trong ngành. Chúng tôi cũng tham khảo các nghiên cứu gốc từ những nhà xuất bản uy tín khác khi phù hợp. Bạn có thể tìm hiểu thêm về những tiêu chuẩn mà chúng tôi tuân thủ nhằm sản xuất nội dung chính xác, khách quan trong Chính sách biên tập của Kabrita.

1. NHS. Page last reviewed: 1 September 2022. Next review due: 1 September 2025

https://www.nhs.uk/baby/breastfeeding-and-bottle-feeding/breastfeeding-and-lifestyle/diet/

2. LLLI. Published January 2018, revised June 2021. WILL CAFFEINE AFFECT MY BABY?

https://llli.org/breastfeeding-info/caffeine/

3. Lebonheur. March 06, 2020. 5 best and worst foods for breast milk supply

https://www.lebonheur.org/blogs/practical-parenting/5-best-and-worst-foods-for-breast-milk-supply

>>> Xem thêm: 

• Nuôi con bằng sữa mẹ đến khi nào và cách cai sữa cho bé khoa học?
• Sữa mẹ có vị gì là bình thường? Cách giúp sữa mẹ dồi dào dưỡng chất